22 χρόνια στην κατάψυξη: Όταν η επιστήμη παγώνει τον χρόνο και χαρίζει ζωή
Η είδηση για την παγκόσμια πρωτιά για τη Γένεσις Αθηνών φέρνει χαμόγελα χαράς και ανακούφισης στα χείλη πολλών γυναικών μεγαλύτερης ηλικίας που επιθυμούν να έχουν μια ευκαιρία στην μητρότητα.
Η 54χρονη Χριστίνα Ράπτη- Τζελέπη έφερε στον κόσμο ένα υγιέστατο κοριτσάκι με εμβρυομεταφορά από κρυοσυντήρηση ωαρίων που λήφθηκαν το 2004! Η προηγούμενη δημοσιευμένη διάρκεια συντήρησης ωαρίων ήταν στην Ιαπωνία, πριν 18 χρόνια.
Η ιστορία αυτή δεν είναι απλώς ένα ιατρικό επίτευγμα. Είναι μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία αντοχής, πόνου και λύτρωσης. Ένα παιδί που περίμενε δύο δεκαετίες στην "κατάψυξη" του χρόνου, ήρθε να γεμίσει ένα κενό και να αποδείξει ότι η ελπίδα μπορεί να επιβιώσει ακόμα και μέσα από τις πιο δύσκολες καμπές της ζωής.
22 χρόνια μετά την κρυοσυντήρηση, 22 χρόνια προσμονής, δεν στάθηκαν εμπόδιο για την γέννηση μιας νέας ζωής, υπενθυμίζοντας σε όλες τις γυναίκες, ότι τίποτα δεν είναι πλέον αδύνατο στην επιστήμη. Μια τέτοια είδηση πριν από μερικά χρόνια θα φάνταζε σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Η επιστήμη, όμως, το έκανε πραγματικότητα παρόλα τα χρόνια που μεσολάβησαν.
Όταν ο χρόνος σταματάει για λίγο
Ο χρόνος είναι αδιαπραγμάτευτος. Δεν σταματάει να κυλάει και να μετράει αντίστροφα. Γεννιόμαστε, μεγαλώνουμε, γερνάμε. Η γονεϊκότητα έχει το δικό της ρόλο μέσα σε αυτόν το κύκλο.
Ο χρόνος δεν υπήρξε ποτέ καλός φίλος με την μητρότητα. Η γονιμότητα της γυναίκας φθίνει με τα χρόνια και μαζί τους φθίνουν και τα όνειρα για την πραγματοποίηση της απόκτησης ενός μωρού.
Αυτή η πραγματικότητα όμως αλλάζει με την επιστήμη και την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Όχι για πάντα, μόνο για λίγο.
Τι ρόλο, τελικά, διαδραματίζει ο χρόνος στην μητρότητα; Πόσο στενά είναι τα ηλικιακά όρια της; Ποιος αποφασίζει πότε θα γίνει μητέρα μια γυναίκα;
Όταν η μητρότητα σπάει τα χρονικά δεσμά
Για πολλά χρόνια-ακόμη και σήμερα- στην συνείδηση των ανθρώπων είναι ριζωμένη η πεποίθηση, ότι η γυναίκα έχει μια γραμμική πορεία πραγμάτων που πρέπει να υλοποιήσει στην ζωή της (αυτό φυσικά δεν ισχύει για τους άνδρες). Σπουδές, εύρεση εργασίας, σχέση, γάμος, παιδιά. Όλα αυτά μέχρι μια συγκεκριμένη ηλικία που θεωρείται κοινωνικά αποδεκτή.
Οι γυναίκες είναι άνθρωποι, και όπως όλες οι ανθρώπινες ζωές δεν λειτουργούν με χρονοδιάγραμμα. Παρουσιάζουν πολλά απρόοπτα από το αρχικό σχέδιο. Περιλαμβάνουν καθυστερήσεις, ματαιώσεις και την προσωπική επιλογή της κάθε γυναίκας του πως θέλει να οργανώσει την ζωή της.
Πολλές γυναίκες καθυστερούν να βρουν σύντροφο, δυσκολεύονται να βρουν εργασία, επιδίδονται στην καριέρα τους και τις σπουδές τους ή εμφανίζονται άλλες προτεραιότητες και προβλήματα.
Τι γίνεται όταν τα χρόνια περάσουν; Τι συμβαίνει όταν η επιθυμία για τη μητρότητα αργεί;
Η επιστήμη έρχεται να διευρύνει τα χρονικά περιθώρια της μητρότητας και να δώσει μια σανίδα σωτηρίας όταν πραγματικά είναι ανάγκη.
Η ζωή των γυναικών έχει αλλάξει ριζικά τον τελευταίο αιώνα, καθώς η γυναίκα διεκδικεί μια θέση στην κοινωνία ροκανίζοντας πολύτιμο χρόνο. Πολύτιμος χαρακτηρίζεται ο χρόνος από άποψη γονιμότητας, αφού όχι πολλά χρόνια πριν, οι γυναίκες γίνονταν μητέρες σε μικρότερη ηλικία, ο οποίος υπήρξε και ο βασικός σκοπός στην ζωή τους. Από την άλλη πλευρά, όσο και να αλλάξει η θέση της γυναίκας στην κοινωνία, η βιολογία παραμένει ίδια και δεν υπάρχει κουμπί παύσης ή επαναφοράς.
Παιδί σε μεγαλύτερη ηλικία;
Το γεγονός ότι μια γυναίκα μπορεί να αποκτήσει παιδί σε μεγαλύτερη ηλικία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν παίζει ρόλο η ηλικία. Η απόκτηση παιδιού σε μεγαλύτερη ηλικία ενέχει κινδύνους και ρίσκο. Η επιστήμη δεν μπορεί να διαγράψει τους βιολογικούς περιορισμούς.
Από την άλλη πλευρά, μιλάμε για μια νέα ανθρώπινη ζωή που έχει ανάγκη και τους δυο γονείς. Οι μεγαλύτεροι ηλικιακά γονείς μπορεί να συγκεντρώνουν πολλά θετικά χαρακτηριστικά, όπως οικονομική ασφάλεια, ωριμότητα, συνειδητοποιημένη επιθυμία γονεϊκότητας, αλλά έχει και πολλούς περιορισμούς. Οι μεγαλύτεροι γονείς δεν συγκεντρώνουν τα ίδια αποθέματα ενέργειας που διοχετεύουν στην ανατροφή ενός παιδιού σε σχέση με τους νεότερους γονείς. Αγωνιούν, ακόμη, αν θα προλάβουν να δουν το παιδί τους να μεγαλώνει. Επιπλέον, οι μεγαλύτεροι ηλικιακά γονείς έχουν αυξημένες πιθανότητες να γεννήσουν παιδιά με ποικίλα προβλήματα υγείας.
Κι εδώ δημιουργείται ένα σοβαρό δίλημμα: αποτελεί ρίσκο ή όχι, η απόκτηση παιδιού σε μεγαλύτερη ηλικία;
Ακούμε συχνά τη φράση «χτύπησε το βιολογικό ρολόι». Η γονεϊκότητα δεν είναι μόνο γυναικεία υπόθεση. Αφορά τους άνδρες με την ίδια βαρύτητα που αφορά και τις γυναίκες. Η γονεϊκότητα αφορά δύο ανθρώπους που αποφασίζουν να φέρουν από κοινού στον κόσμο μια ζωή και να την αναθρέψουν.
Οι άνδρες παλεύουν με τον χρόνο, όσο και οι γυναίκες. Η γονιμότητα φθίνει με τα χρόνια και για τα δύο φύλα. Εσφαλμένα έχει εντυπωθεί στην συνείδηση της κοινωνίας ότι μόνο οι γυναίκες κινδυνεύουν.
Αξίζει να αναρωτηθούμε τι έχει πραγματικά σημασία στην ζωή μας και ποιες προτεραιότητες πρέπει να δώσουμε; Οφείλουμε, τέλος, να εξεταζόμαστε και να ενημερωνόμαστε για τα ζητήματα που άπτονται της γονιμότητας.
Η επιστήμη δεν μας αγοράζει χρόνο. Η δύναμή της και οι άνθρωποί της μας χαρίζουν επιλογές που εμείς, οι άνθρωποι, πρέπει να τις αξιοποιούμε με ηθική και σύνεση. Η ιστορία των 22 χρόνων των κρυοσυντηρημένων ωαρίων που κατάφεραν να οδηγήσουν σε μια νέα ζωή, μας δίνει την δυνατότητα να σκεφτούμε τις επιλογές μας.
Το ζήτημα δεν είναι να πολεμήσουμε ή να νικήσουμε το χρόνο. Το ζήτημα είναι να αξιοποιήσουμε τις επιλογές και την ελπίδα που μας προσφέρει η επιστήμη.
Τελικά, η επιστήμη δεν είναι ο αντίπαλος του χρόνου· είναι ο σύμμαχος της μνήμης και της ύπαρξης. Και η 22χρονη αναμονή που έγινε ζωή, μας υπενθυμίζει πως όσο υπάρχουν όνειρα, ο χρόνος δεν μετράει πια με τα χρόνια, αλλά με τα θαύματα που χωράνε μέσα τους.
Η επιστήμη αφιερώνεται στον άνθρωπο δίνοντας λύσεις και εναλλακτικές. Σκοπός είναι να τις αξιοποιήσουμε για το καλό της ανθρωπότητας απαλλαγμένες από εγωισμό, με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, δημιουργώντας συνθήκες, παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.
Γράφει η Μύριαμ Τρυπίδη
Η Μύριαμ Τρυπίδη είναι φιλόλογος, απόφοιτη του Πανεπιστημίου Κρήτης, με δύο μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών στις Επιστήμες της Αγωγής, στον τομέα της Τεχνολογίας και Επικοινωνίας. Παράλληλα, διαθέτει πολυετή επαγγελματική εμπειρία στο κομμάτι των πωλήσεων και της ομορφιάς. Δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για θέματα που άπτονται της εκπαίδευσης, του πολιτισμού, της ομορφιάς, των σχέσεων και του ευ ζην.
Εξερευνώντας δημιουργικά τον χώρο της αρθρογραφίας, συνδυάζει την φιλολογική της παιδεία με το ενδιαφέρον της για τη σύγχρονη κοινωνία και για θέματα που μας κάνουν να σκεφτούμε, να χαμογελάσουμε και να δούμε την καθημερινότητα διαφορετικά.
