Ποια εφόδια στ΄αλήθεια χρειάζονται τα παιδιά μας σήμερα;
Gentle parenting ή «και εμείς που φάγαμε ξύλο τι πάθαμε»; Μήπως χάσαμε το μέτρο;
Τον τελευταίο καιρό έχει ανοίξει μία διαμάχη για τα αποτελέσματα του gentle parenting και ως συνήθως αναπτύσσονται ακραίες απόψεις με αποτέλεσμα να χάνεται το τόσο πολύτιμο για τη ζωή μας μέτρο.
Από τη μια έχουμε τους υπέρμαχους του gentle parenting που τελικά έχουν εξαντληθεί από το να είναι μοναδική προτεραιότητα και στόχος της ζωής τους τα παιδιά τους και από την άλλη έχουμε την αντίπερα όχθη του «και εμείς που φάγαμε ξύλο τι πάθαμε»;
Όχι παιδιά, ούτε ο φόβος είναι λύση αλλά ούτε και η ασυδοσία. Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην τρυφερότητα, ούτε στα όρια αλλά στην αντίληψη ότι πρέπει να διαλέξουμε ανάμεσα στα δύο.
Σου έχω νέα! Μπορούν να συνυπάρχουν.
Η λέξη κλειδί είναι η επικοινωνία, η επαφή, η σύνδεση, δηλαδή η ύπαρξη σχέσης. Το παιδί, ο έφηβος, δεν μαθαίνουν να σχετίζονται ούτε στη μία συνθήκη ούτε στην άλλη.
- Στην πρώτη περίπτωση, το παιδί μεγαλώνει χωρίς όρια και γίνεται ο δυνάστης που όλοι οι άλλοι πρέπει να υπακούν με ολέθρια αποτελέσματα τόσο στην ίδια την εσφαλμένη ψυχοσύνθεση που αναπτύσσει όσο και στις μονόπλευρες σχέσεις γύρω του, γεμάτες ψευδαισθήσεις, χειρισμό και συμφέρον.
- Στη δεύτερη περίπτωση, τυφλή υπακοή και αγνόηση εσωτερικών αναγκών, έλλειψη αυτοπεποίθησης και αυτογνωσίας. Αποτέλεσμα; Παιδιά με βαθύ αίσθημα κενού, παιδιά χωρίς στόχους, προσανατολισμό και ευάλωτα σε εξαρτήσεις και επιφανειακές συναναστροφές.
Τα παιδιά μας για να νιώθουν σιγουριά χρειάζονται θεμέλια και εφόδια. Οπότε εδώ έρχεται το ερώτημα: Ποια εφόδια στ' αλήθεια χρειάζονται τα παιδιά μας σήμερα;»
1. Να μπορούν να ακούν το «όχι»
Χρειάζονται να ξέρουν να διαχειριστούν το "όχι" γιατί είναι αυτό που θα τα προστατεύσει από κάθε παράλογη απαίτηση που έχουν ως παιδιά. Ακόμη και αν το να διεκδικούν διαρκώς κάτι είναι ο δικός τους ρόλος · ο δικός μας είναι να στεκόμαστε σταθεροί, με ψυχραιμία,επιχειρήματα και επίγνωση να καταστήσουμε σαφές αυτό το "όχι".
Όχι επειδή το λέω εγώ αλλά επειδή εσύ αγνοείς τις προεκτάσεις του κοντοπρόθεσμου "θέλω" σου. Όχι στο κινητό των 800€, όχι στα παπούτσια των 200€ για πολλούς λόγους. Μερικοί από αυτούς; Δεν γνωρίζουν τον κόπο απόκτησης αυτών των χρημάτων, μαθαίνουν να έχουν αυταξία μέσα από υλικά αγαθά αντί να χτίζουν την προσωπικότητά τους που θα είναι αυτή που θα τους ξεχωρίζει από τη μάζα. «Μπορώ να σου το αγοράσω» δεν σημαίνει απαραίτητα «είναι καλό για σένα να το αποκτήσεις».
Το «όχι» μας χρειάζεται εξήγηση, όχι απολογία.
Το σε όλα «Ναι» αυτομάτως σημαίνει ότι αυτή είναι η ζωή άρα και όποιον επιθυμώ για σύντροφο θα τον/την έχω, αλλά και στο σχολείο θα μπορώ να κάνω ό,τι θέλω και να μιλάω όπως θέλω. Οι εκπαιδευτικοί ανήσυχοι διαπιστώνουν ότι από το δημοτικό οι συμπεριφορές που αντιμετωπίζουν είναι ακραίες και δυστυχώς δεν σχετίζονται ακόμα με την εφηβεία.
Υπάρχει μεγάλη κρίση αξιών που ακολούθως (δεν) περνάμε στα παιδιά μας. Το «όχι» δεν είναι τιμωρία. Είναι ένα από τα πρώτα μαθήματα της πραγματικότητας.
Το παιδί χρειάζεται να μάθει ότι άλλο «δεν σου δίνω αυτό που ζητάς» και άλλο «δεν σε αποδέχομαι».
Ένα παιδί που δεν ακούει ποτέ «όχι» μπορεί να δυσκολευτεί αργότερα να διαχειριστεί την απόρριψη, την αποτυχία, την αναμονή, τη ματαίωση, τους κανόνες μιας σχολής, μιας εργασίας, μιας σχέσης.
2. Να μπορούν να αντέχουν τη ματαίωση
Δεν μπορούμε να μεγαλώσουμε παιδιά προστατεύοντάς τα από κάθε δυσκολία. Θα απορριφθούν, θα αδικηθούν, θα χάσουν, θα αποτύχουν. Κάποιος δεν θα τα επιλέξει, κάποιος θα τα πληγώσει.
Οι γονείς δεν μπορούμε να τα εξαφανίσουμε όλα αυτά.
Μπορούμε όμως να τους μάθουμε: «Αυτό που συνέβη είναι δύσκολο, είμαι δίπλα σου και θα το περάσουμε μαζί μέχρι να μπορέσεις να το διαχειριστείς μόνος σου».
Η διαχείριση των δυσάρεστων γεγονότων με δύναμη και ενάργεια αντί κατάρρευσης και παραίτησης χτίζει τη δεξιότητα που είναι απαραίτητη σε κάθε φάση της ζωής του. Την ψυχική ανθεκτικότητα.
3. Να γνωρίζουν ποιοι είναι
Ποιος είμαι; Τι μπορώ; Τι δυσκολεύομαι να κάνω; Τι με ενδιαφέρει; Τι με θυμώνει; Τι με κάνει να αισθάνομαι ότι έχει νόημα; Τι δεν θέλω να διαπραγματευτώ;
Ένα παιδί που δεν έχει γνωρίσει τον εαυτό του δυσκολεύεται να επιλέξει όχι μόνο σπουδές και επάγγελμα, αλλά και φίλους, συντρόφους, όρια, προτεραιότητες και τελικά τη ζωή που θέλει να ζήσει.
4. Να έχουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους
Η αυτοπεποίθηση δεν γεννιέται όταν όλα γίνονται όπως τα θέλω. Γεννιέται όταν ανακαλύπτω ότι μπορώ να διαχειριστώ ακόμη και όσα δεν γίνονται όπως τα θέλω.
Αυτό δουλεύεται μέσα στην οικογένεια. Πότε εμπιστεύομαι τον εαυτό μου; Πότε τον εκτιμώ; Όταν το παιδί παίρνει 19 ή όταν υπερασπίστηκε τον φίλο του, παραδέχτηκε το λάθος του, δεν τα παράτησε και ζήτησε βοήθεια όταν τη χρειάστηκε;
Τότε μαθαίνει ότι η αξία του δεν είναι η επίδοση αλλά η σύνδεση με τον άνθρωπο που επιλέγει να γίνει.
5. Να καθοδηγούνται από Αξίες (πέρα από το χρήμα)
Η οικονομική ασφάλεια είναι σημαντική – δεν χρειάζεται να υποκριθούμε το αντίθετο. Όταν όμως το χρήμα γίνεται το μοναδικό μέτρο επιτυχίας, το παιδί μετράει την αξία του με το «έχειν» και όχι με το «είναι».
Χρειάζεται να καλλιεργήσουμε:
Την αξία της φιλίας: Χρειάζεται να μεγαλώσουμε ένα παιδί που ξέρει να λέει «όχι» αλλά και το ίδιο παιδί να ξέρει να ακούει και το «όχι» του άλλου. Δεν αρκεί να ξέρει τι θέλει. Χρειάζεται να μπορεί να καταλάβει ότι και ο άλλος θέλει κάτι διαφορετικό.
Την αξία της προσφοράς: Δεν αρκεί να είναι άψογος. Χρειάζεται να μπορεί αυτό που κάνει καλά να έχει θετικό αντίκτυπο στην κοινωνία. Να κατανοεί ότι οι ικανότητές του έχουν νόημα όταν προσφέρουν και στο σύνολο.
Την αξία της συνεργασίας: Να έχει αυτοπεποίθηση, αλλά και ενσυναίσθηση για να συνυπάρχει.
Συνεπώς, στόχος της ανατροφής των παιδιών μας δεν είναι να μεγαλώσουμε παιδιά που μας υπακούν, ούτε παιδιά που παίρνουν πάντα αυτό που θέλουν.
Στόχος είναι να μεγαλώσουμε ανθρώπους που, όταν κάποτε δεν θα είμαστε εκεί για να τους κατευθύνουμε, να μπορούν να αποφασίσουν μόνοι τους ποιοι θέλουν να είναι.
Αυτά είναι τα εφόδια που δεν αναγράφονται σε κανένα βιογραφικό και δεν μετριούνται σε κανένα τεστ επαγγελματικού προσανατολισμού.
Είναι όμως αυτά που δεν εξασφαλίζουν απλώς μια δουλειά, αλλά κάτι πιο ουσιαστικό: μια γεμάτη και ευτυχισμένη ζωή, αλλά και ένα καλύτερο μέλλον.
Γράφει η Αρτεμισία Μεγάλου
Η Αρτεμισία Μεγάλου είναι σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού και ιδρύτρια του «ΕΣΤΙΑΖΩ» που παρέχει υπηρεσίες συμβουλευτικής (counselling) και επαγγελματικού προσανατολισμού (career guidance). Από το 2021 συνοδεύει ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές τους επιλογές ενώ σχεδιάζουν μαζί τη ζωή που θέλουν να ζήσουν. Παράλληλα, αγαπά την ποίηση (έργα της έχουν εκδοθεί από τις εκδόσεις Ιωλκός).
Ακολουθήστε την στο Instagram
